Een klassieker van de Vlaamse frontliteratuur is wel "Longinus" (1934). Auteur betreft Franz De Backer (1891-1961), Aalstenaar van geboorte, die in 1911 het diploma van regent behaalde. Tijdens WO I nam hij dienst als vrijwilliger. Hij werd twee keer gewond.
In 1923 promoveerde hij tot doctor in de Germaanse filologie. De Backer was vanaf 1925 verbonden aan de Rijksuniversiteit te Gent waar hij doceerde. Hij publiceerde verschillende wetenschappelijke werken over literatuur. Hij bewerkte ook de vertaling van L.A.J. Burgersdijk van de complete werken van William Shakespeare.
Hij was jarenlang voorzitter van de Vlaamse P.E.N. Club, en ijverde voor de
erkenning van de Vlaamse literatuur op internationale congressen. Longinus is de naam van de Romein die de zijde van Jezus Christus zou hebben doorboord bij zijn kruisiging. Het verhaal van het boek is in feite dat Longinus in feite telkens herboren wordt om moorden te begaan, tot de maat vol wordt in de wereldoorlog.(1) In dit boek krijgen we aan een razend tempo een schets van het leed aan het front. Frontliteratuur geschreven door iemand die het heeft meegemaakt.
De hoofdfiguur wordt in de loop van het verhaal wel officier maar heeft vooral oog voor de dagdagelijkse problemen van de gewone soldaat. De auteur confronteert ons met de waanzin van het begrip oorlog wanner hij stelt : " En 'k wist, dat de oorlog kwam, en 'k wist, dat ik niet wou meedoen in een collectieve waanzin, die over de wereld hing, dat ik niet wou meedoen in een onmenselijke strijd door machten boven de massa beslist, als uitbating van misbegrijpen van enge nationaliteiten tegenover elkaar en van barbaarse instincten die niet wilden luwen, als een veiligheidsklep voor overbevolking, misschien, of stellig een hoop op uitkomst aan een hopeloze economische toestand." We krijgen ook gevoelige thema's zoals zelfverminking - " ...een soldaat was naar de hulppost gekomen, ziek, zei hij, en werd teruggestuurd. en dan een knal, een kreet, en een ogenblik later staggerde hij kermend binnen, met een zwartgebrande, ontvleesde hand: de opstekende beendertjes waren rood als een bloem van ontzetting. Een verband. Een stukje papier op de borst van de zwijmende man: mutilation volontaire. Dokters waren koel." - en de gruwel van het gebruik van gifgas - " Dan kwam, onverwacht, na een uitzending van wolken, laag bij de grond vloeiend als grote groene rochels van teringlijders, hoestend en wenend bestreken we met loof en rapen onze gefolterde ogen, door onze zakdoek heen scheen het alsof we onze longen gingen uitspuwen. 't Was de eerste gasaanval."
Neen, oorlog is geen pretje. Pure ellende die De Backer ons op confronterende wijze schetst. Je raakt er onder de indruk van. Elke oorlog is er één te veel. Het is pure waanzin en van dit gegeven weet Franz De Backer ons te overtuigen.
Bibliografie
http://schrijversgewijs.be/schrijvers/de-backer-franz/
Franz De Backer, Longinus en andere verhalen, Heideland, Hasselt, 1961.
(1) K. Ter Laan, Letterkundig woordenboek voor Noord en Zuid, N.V. De Nederlandsche boekhandel, Antwerpen, 1952, 33.
